مسئلە شناسی توسعه کردستان(قسمت اول)
 
 مدت هااست بحث علل عقب ماندگی كردستان به موضوعی جدی در بين صاحبان فكر وانديشه تبديل شده وهر کس از منظر خود به كنكاش پيرامون آن پرداخته است و كوشش شده است علل توسعه نيافتگی اين منطقه مورد پژوهش قرار بگيرد. دوربودن بخش خصوصی از فعاليت های پژوهشی ، علمی و كارشناسی، به دلايل متعدد، ازجمله هزينه بر بودن اين قبيل كارها وسيطره نگاه هاي سياسی بر فضای منطقه ودولتي بودن اكثر فعاليت های پژوهشی، موجب شده بررسي های علمی وكارشناسی حول موضوع توسعه در كردستان، همچون ساير مناطق كشور ، توسط سازمان های دولتی،نظیرسازمان برنامه وبودجه، استانداری ودستگاه های بخشی انجام گیرد.  از جمله مطالعات گروه هامون زیر نظر سازمان برنامه و بودجه . در اين طرح مطالعاتی ، كه حد اكثر بهره اش زينت بخشيدن به كتابخانه هاي چند دستگاه محدود استانی بوده، كوشش شده است توسعه ی كردستان با يك ديد تقريبا جامع توسط كارشناسان مربوطه در تمام حوزه های اقتصادی ، فرهنگی واجتماعی مد نظر قرار بگيرد . بررسی نقاط قوّت و كاستی های اين طرح و طرح های مشابه بعدی موضوع اين نوشته نيست و اينكه چرا اينگونه طرح ها در مرحله اجرا  مورد بی مهری قرار مي گيرند هم، مد نظر حقیر نيست . موضوعي كه می خواهم به آن بپردازم نيم نگاهي به مقوله توسعه در كردستان با تاکید برهان مسئله استراتژيك است .
از همان آغاز پیدایش تفکر استراتژيك در عرصه ی مديريت  تا حال كه نظريه ها ، مدل ها وتكنيك هاي جديدی در مديريت استراتژيك پای به ميدان نهاده اند، توجه به محيط در كنار انسجام داخلی بسیار پر رنگ مطرح بوده است . از نگاه انديشمندانی نظیر پورتر ، هانگر، برایسون، کاپلان و ديويد دو محيط دور ونزديك در تدوين استراتژی برای هر سازمان، مجموعه و منطقه ای مد نظر قرار مي گيرد . محيط نزديك يا محيط رقابتی همان فضايی است كه سازمان يا منطقه مورد مطالعه جايگاه خود را در آن پيدا می كند. منابع، رقبا، توان رقابت هريك از حاضران در صحنه رقابت از جمله عواملی هستند كه محيط نزديك را به وجود مي آورند. آنچه در محيط دور يا محيط اجتماعي بايد مورد توجه قرار بگيرد عبارتند از : عوامل طبيعی ، اقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی و سياسی .
مغفول ماندن عناصر مهم ومؤثری چون سياست و فرهنگ در مطالعات رايج در كردستان و حتی در سطح ملی از كاستي های اساسی اين طرح ها است.  در برنامه های توسعه ملي کشور عنوان برنامه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بيان می شود كه اولا فاقد عنصر سياسي است و ثانيا در تعريف فرهنگ به يك سري شاخص ها ی سطحی، روبنایی وظاهری اكتفا می شود و فرهنگ را در سطح مفروضات اساسي مد نظر قرار نمی دهند . در مورد خاص توسعه كردستان نيز گريز از مقوله سياست و فرهنگ در طرح های مطالعاتی موجود به وضوح مشاهده می شود. به منظور پرهيز ازاطاله كلام  به  مواردی ازگره ها و مسائل استراتژيك توسعه ی كردستان اشاره می شود اميد آن دارم در آينده با همكاری همه مديران دلسوز ، نمایندگان مجلس، كارشناسان  توانمند ونهادهای مدنی  و حمايت دولت ، طرح تدوين استراتژی  كردستان تدوین و پياده سازی شود .
رويكرد استراتژيك در مديريت از بستر نظامي بر خاسته است ودر واقع استراتژی براي تسخير قلعه ها ودستيابی به اهداف مهم در عرصه رقابت با رقبا طراحي مي شود ذيلا به مواردي اشاره مي كنيم كه بدون توجه به آن ها طراحي هر برنامه ای براي توسعه ی كردستان كشور مارا در موقعيّت رقابتی مناسبی با رقبا قرار نمي دهد:  
اگر كشور را به مثابه يك مجموعه كلان  در نظر بگيريم بدون برخورداری از استراتژی ها ، سياست ها وخط مشی های ملی در هيچ حوزه كاری و منطقه جغرافيايی نمي توان به برنامه ريزی دراز مدت توسعه ای دست یازید.
 مادام استراتژی كلی نظام در مورد كردستان تدوين نشده باشد ، علي القاعده چشم انداز ، نگرش وديدگاه های نظام حاكم ناشناخته می ماند. بدون شناخت اين ديدگاه ها نمی توان اهدافی را تعريف كرد. وقتي اهداف مشخصی تعريف نشده باشند چگونه مي توان برنامه ی توسعه را طراحي نمود در حالي كه برنامه ها درراستای اهداف، موجوديت مي يابند.  بعيد نيست  جدايی مردم منطقه از حاكمان ، ويا دست كم وجود فاصله بين آن ها و مدیران ارشد كشور باعث شود كه توافق همه جانبه ای در مورد چشم انداز مشخص حاصل نشود. در هر حال اگر مردم كردستان را بخشز از ايران فرض كنيم بايد بين ايشان و دولتمردان  وحتی ساير هم وطنان ، تعريف مشتركی به دست آيد، تعريفی كه بگويد : مردم كردستان كی هستند ؟ چه می كنند ؟ به كجا مي خواهند برسند ؟ نقطه ی مطلوبی كه كردستان و كردها می خواهند و يا می توانند به آن برسند كدام است؟ در مورد‌ اينكه كردها، ايرانيان اصيلی هستند كه به مانند يك شهروند درجه ی يك می توانند از همه فرصت ها ، همسطح سایر هم میهنان، برخوردار باشند و مواردی از این قبیل.